Scheidingweetjes 9: Wat te doen met pensioen bij scheiding

Scheidingweetjes 9: Wat te doen met pensioen bij scheiden

Vaak stoppen mensen spreekwoordelijk de vingers in de oren als het woord “pensioen” valt. Gelukkig is er de laatste tijd veel aandacht voor het beter inzichtelijk en begrijpelijk maken van de verschillende pensioenen. Ik zal hierbij proberen te verduidelijken wat het effect van een scheiding is op je pensioen en hoe je daar mee om kunt gaan in het echtscheidingsconvenant.

Soorten pensioen

Allereerst even de basis. Er zijn verschillende soorten pensioenen. In de eerste plaats natuurlijk het eigen pensioen. Dit is wat je voor jezelf en je partner opbouwt als werknemer. Daarnaast is er meestal een regeling voor partnerpensioen, ook wel weduwepensioen genoemd, en een wezenpensioen.

Pensioenopbouw

Zodra je begint met werken start voor de meeste mensen ook de pensioenopbouw. Als je veel gewisseld bent van werkgever en van pensioenuitvoerder en je hebt je pensioen niet meegenomen, kan het zo zijn dat er wel vier of vijf pensioenuitvoerders zijn waar pensioen is opgebouwd. Op mijnpensioenoverzicht.nl kun je zien waar je zelf pensioen hebt opgebouwd en wat de verwachte uitkering op de pensioenleeftijd is.

Verschillende regelingen

Er zijn regelingen met een te verwachten jaarlijkse uitkering op pensioendatum (meestal pensioen genoemd) of er moet met het opgebouwde kapitaal op pensioendatum nog een pensioen aangekocht worden, een zogenaamde lijfrentepolis (pensioenkapitaal genoemd).

Partnerpensioen

Vanaf het moment dat je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap bent aangegaan, bouw je het partnerpensioen op. Dit pensioen start met uitkeren aan je partner op het moment dat je overlijdt. Het partnerpensioen wordt opgebouwd op opbouwbasis of op risicobasis. Op opbouwbasis betekent dat hoe langer je dit pensioen opbouwt, hoe hoger deze uitkering zal zijn. Er wordt een pot met geld opgebouwd. Op risicobasis houdt in dat er een soort verzekering wordt afgesloten op het risico dat je zal overlijden. Bij wisseling van werkgever en pensioenuitvoerder maar ook bij scheiding, zal er geen premie meer worden betaald en wordt de verzekering beëindigd. Er zal dus niets meer uitgekeerd worden bij overlijden. Bij een regeling op opbouwbasis is dit wel het geval. Dit is bij een scheiding dus van wezenlijk belang als er gesproken wordt over het onderwerp partnerpensioen.

Wezenpensioen

Voor de kinderen is er eigenlijk altijd wel een regeling die wezenpensioen wordt genoemd. Dit houdt in dat de kinderen bij overlijden van degene die pensioen opbouwt een uitkering krijgen tot in principe het 21e jaar. Scheiden heeft hier geen invloed op.

Scheiden

Scheiden heeft invloed op het pensioen (of pensioenkapitaal) en op het partnerpensioen. Dit wordt overigens na scheiding bijzonder partnerpensioen genoemd. Om samen tot goede pensioenafspraken te komen is het heel belangrijk dat je over de juiste informatie beschikt en weet welke regelingen van toepassing zijn. Zolang dit niet het geval is ben je appels met peren aan het vergelijken en dit kan hele vervelende consequenties hebben. Een verwachte jaarlijkse pensioenuitkering is bijvoorbeeld niet zomaar te vergelijken met een opgebouwd pensioenkapitaal waar bij pensionering een lijfrente van wordt gekocht .

Mogelijkheden voor verdeling pensioen

De wettelijke regeling bij scheiding is standaard verevening. Dit houdt in dat beide partners na scheiding de helft van het opgebouwde pensioen(kapitaal) tijdens het huwelijk krijgen. Soms is het voor ex-partners beter om voor een andere regeling te kiezen. Dit kan alleen als beide partners het hierover eens zijn. Je moet hier dan ook beide een handtekening voor zetten op het formulier dat naar de pensioenuitvoerder toegestuurd moet worden.
Hierbij een greep uit de mogelijkheden;

Uitsluiten van verevening

Uitsluiten van verevening houdt in dat het pensioen blijft bij degene die het heeft opgebouwd. De ex-partner krijgt hier geen deel van. Wel krijgt de ex-partner bij overlijden van degene die heeft opgebouwd, het bijzonder partnerpensioen. Dit wordt dus niet uitgesloten.

Een andere verdeling dan 50% / 50%

Je zou hiervoor kunnen kiezen als je bijvoorbeeld het uitsluiten van een ander pensioen wil compenseren. Stel, je sluit het pensioen van de ene ex-partner uit maar om het gemiste pensioen te compenseren wordt de verdeling van het pensioen van de andere ex-partner 40% / 60%. Dus 40% voor degene die het pensioen heeft opgebouwd en 60% voor de andere ex-partner. Het zogenaamde wegstrepen tegen elkaar kan alleen als je appels met appels en peren met peren vergelijkt. Je kunt dus een verwachte pensioenuitkering van de ene partner wegstrepen tegen de verwachte pensioenuitkering van de andere partner. Of het opgebouwde kapitaal maar een verwachte pensioenuitkering kun je niet zomaar wegstrepen tegen een opgebouwd kaptiaal. Pensioenuitvoerders kunnen van zowel het pensioen als van het pensioenkapitaal een zogenaamde “contante waarde” uitrekenen waardoor dit wel enigszins vergelijkbaar kan worden gemaakt. Wel blijft er altijd een verschil omdat het ene pensioenfonds bijvoorbeeld een betere dekkingsgraad heeft dan het andere fonds. Het lukt dus nooit om dit op de euro nauwkeurig te berekenen en te verdelen. Dit kan alleen met wettelijke verevening van alle pensioenen en pensioenkapitaal, waarbij ieder zijn of haar wettelijk deel krijgt.

Conversie

Conversie houdt in dat het deel van het pensioen(kapitaal), en als het partnerpensioen op opbouwbasis is ook het bijzonder partnerpensioen, tezamen als eigen pensioen op naam van de ex-partner wordt gezet. Deze krijgt hiermee zijn/haar eigen pensioen en zal tot uitkering komen op de eigen pensioendatum. Hier zijn voor- en nadelen aan verbonden. Voordeel kan zijn dat de uitkering start op de eigen pensioenleeftijd. Dit kan zinvol zijn bij een groot leeftijdsverschil tussen ex-partners. Ook weet je zeker dat je dit pensioen zult ontvangen onafhankelijk of de ex-partner tussentijds overlijdt of niet. Je hebt in feite ook met betrekking tot het pensioen niets meer met elkaar te maken. Een nadeel kan zijn dat als de ex-partner die het conversiebedrag ontvangt eerder overlijdt, de ex-partner die het pensioen heeft opgebouwd, dit deel niet meer terugkrijgt bij zijn/haar eigen pensioen. Dit is bij de wettelijke verevening wel het geval. Niet iedere pensioenuitvoerder werkt hier overigens mee aan conversie, dit is geen verplichting.

Een andere periode

De wettelijke verevening gaat alleen over de periode van getrouwd zijn/geregistreerd partner zijn. Samen kun je besluiten dat je over een langere periode het pensioen wilt verdelen. Bijvoorbeeld omdat je al 20 jaar bij elkaar bent geweest maar pas 3 jaar getrouwd.

Heb je vragen of zou je willen weten hoe jouw situatie in elkaar zit, neem dan vrijblijvend contact met mij op. Het kennismakingsgesprek is altijd gratis. Of kijk op mijn website www.mpdw.nl voor meer informatie of andere Scheidingweetjes.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.